« Ga terug naar de lijst met digitaal beschikbare archiefstukken
« Ga direct terug naar het artikel 'De eerste drukkers in Suriname'
26 augustus 1786
Geeft met schuldigen Eerbied te kennen Willem Hendrik Poppelmann
Dat in den Jaare 1771 Mr. W.J. Beeldsnijder Matroos by Requeste heeft verzogt Authorisatie en Priviligie Exclusiv voor hem, en zijne Rechtverkrijgenden, om in de Colonie Suriname te mogen drukken, wat ter Druk-p[erse?] zoude voorkomen; - dat op dien Requeste is verleend Authorisatie tot het oprigten van een drukpersche, echter zonder eenig privilegie booven anderen daar door te verleenen, dat voor dat geene, het welke, op ordre van de Gouverneur in der Tijd, voor de Edel Groot Achtbaare Heeren Directeuren en Regeerders deezer Colonie zouden werden gedrukt.
Dat deeze Drukpersch door koop- en - verkoop is overgegaan op N. Vlier en, naa deszelfs overlijden, eindelijk bij Executie verkogt werdende, is de Suppliant voor de somma van vijfduizend seeven honderd Gulden, daar van Eigenaar geworden.
Suppliant op die tijd deeze aanmerkelijke somma, welke zeker méér dan tweederde van de innerlijke waarde was, daar voor besteedt heeft in die gedachte, dat er een uitsluitend recht aan de Druk-persch zelve verbonden was. - Edoch, dat de Suppliant, tot zijn schaade en leetweezen, van het tegendeel verwittigd wordende; Zig eerbiedig tot UEdel Groot Achtbaare heeft gewendt, teneinde Authorisatie en Privilegie te hebben, van in deeze Colonie, met uitsluiting van alle anderen op de Druk-persch, door hem bij Executie gekogt, te moogen drukken alle ordonnantien, Bekendmaakingen, Boeken en was dies meer de Suppliant zoude voorkoomen; Welke verzoek van de Suppliant in voegen, als bij boovengenoemde Authorisatie is toegeweezen. Dat niet tegenstaande de Wed. N. Vlier, naderhand getre[?] zijnde aan J. Tresfon Jr. heeft gecontinueerd de Surinaamsche Courant etc. te drukken en haaren drukkerij met de naam van Gepriviligieerde is blijven bestempelen.
Dat de Suppliant, aan de eene zijde onkundig zijnde, off zij door na deze Authorisatie mogelijk daar toen gerechtigd waar, en aan de andere zijde in allen gevallen warsch van dusdanige pogingen, die eene nooddruftige vrouw en kinderen van heur bestaan zouden kunnen beroofen, daarin, off schoon tot zijne aanmerkelijke schaaden, is blijven berusten.
Dat eindelijk Unico Wilkens, nu J. Tresfon deezen Wereld overleden is, en de nagelaatene Weduwe den Boedel voetstootsch verlaaten heeft, als Eigenaar van meergemelden Drukpersch is opgekomen, en denzelven heeft genaarderd uit hoofde van zeker onderhandsch Koop-contract, het welke reets voor het afsterven van J. Tresfon is gesloten; die wederom, tot groot nadeel van den Suppliant, het drukken in deeze Colonie zal blijven beoeffenen.
De zaamenloop van deeze nootlottige omstandigheden, en meerdere gewigtige Reedenen, zijn voor den Suppliant zoo veele spoorslagen, om andermaal de vrijheid te neemen, zig tot UEdelGroot Achtbaare te wenden, en eerbiedig gerust zijne belangens aen de voeten van zijne Hooge Voorzorgers en Weldoenders neder te leggen. - Het zijn dan de Suppliant ge-oorloofd in de Eerste plaats aan te merken, en de Resolutie van UEdele Groot Achtbaare in zoo verre onder Correctie te Interpreteeren dat, uit hoofde van dien, het aan niemand in deeze Colonie zal vrijstaan een druk-persch op te regten, dan op Expresse Authorisatie van UEdele Groot Achtbaaren. - Dat de authorisatie aan Mr. W.J. Beeldsnijder Matroos verleent, off alleen een personneel recht aan hem heeft gegeeven, off een recht, het welke aan de Druk-persch verbonden waar. -
Dat, in het eerste geval, Mr. W.J. Beeldsnijder Matroos, uit kracht van die authorisatie, geene faculteit hadde, om dat recht bij verkoop aan een ander over te draagen. -
Dat, in het tweede geval, noch Mr. W.J. Beeldsnijder Matroos, noch de Wed. N. Vlier de macht hadden, om dat recht van de druk-persch te separeeren, en, nae verkoop van dezelve, afzonderlijk te behouden; - maar dat veel eer, in dien gevallen, den Suppliant bij de Executie verkoop van dat recht dan ook is Eigenaar geworden. -
Dat dus de Wed. N. Vlier, naderhand huisvrouw van J. Tresfon Jr., praesumptief nimmer een recht gehadt heeft, ten minsten niet nae de verkoop der Druk-persch, eene drukkerij in deeze Colonie te hebben, veel minder dan zal het thans aan U. Wilkens vrijstaan, om iets, van welke natuur ook, op de gekogte druk-persch te vervaardigen. -
Zoo het eene waarheid is, dat de omstandigheeden Zaake zelve van gedaante doen veranderen, zoo neemd de Suppliant, in de tweede plaats nochmaals den vrijheid dezelve thans onder het oog van UEdel Groot Achtbaare te brengen, waare het moogelijk dat ze als, zo veele beweegreedenen kon[den?] zijn, om aan den Suppliant goedgunstig een uitsluitend recht tot de Drukkerij in deeze Colonie te verleenen. - Een ge-oorlooft zelfsbelang, gepaart aan het algemeene welzijn, zijn de gronden, waar op deeze pogingen rusten, en deeze zelfde billijken beweegreedenen geven de vrijheid, om met alle Eerbied aan UEdele Groot Achtbaare te vertoonen dat, de noodzaakelijkheid van één druk-persch in een Lant, voor meerdere volmaking geschikt, eens voor beweezen aengenoomen zijnde, de plaatselijke omstandigheeden in deeze Gewesten van dien aart zijn, dat er waarschijnlijk nimmer tijdstippen zullen geboren worden, waar in het voordeelig voor het Algemeen welzijn zouden weezen, meer dan ééne druk-persch in deeze Colonie te hebben. -
Dat de zwaare onkosten, die tot het houden van een drukkerij ver-eijscht worden, de reedenen zijn, waarom, bij gebrek aan genoegzaam werk, thans de Inwooner eene inorme prijs moet betaalen, zo hij iets wil vervaardigt hebben, en ook de reedenen waarom één drukkerij in deeze Colonie niet tot die volmaaktheid kan gebragt worden, om in allen gevallen, tot een Algemeen voordeel te kunnen dienen. - Dat om deeze reedenen, bij den aankweek der kunsten en Wetenschappen in de Colonie, notoir alles, wat van eenig belang ter drukpersch zal koomen, naar den Vaderlanden moet gezonden worden; - Dat in tegendeel wanneer er maar ééne drukkerij waar, alles hier te Lande voor een prijs, weinig hooger dan in het Vaderland, zoude kunnen gedrukt worden, daar de uitgaaven, met de veelheid van het werk zeker niet in evenreedigheid opklimmen, maar over het geheel gereekend, minder worden.
Dat hierhalven de gesteldheid deezer Colonie een uitzondering van den anders algemeene Reegel maakt, daar de gevolgen, om dit uitsluitend recht aan den eenen Inwooner boven den ander te geeven, niet nadeelig, maar veel eer voordeelig, met betrekking tot het algemeene Welzijn kunnen weezen. - Mogten dan UEdel Groot Achtbaare uit hoofde van deeze en meerderen omstandigheeden, die de aart van een verzoek-schrift niet toelaaten hier te plaatsen, maar aan het voorzienig oog van UEdele Groot Achtbaare in het breede kenbaar, besluiten, om een recht ter drukkerij in dier voegen te verleenen; - Dan vleit de Suppliant zig, dat zijne reeds gegeevene proeven van nijvere vlijt en arbeid, gepaart met zwaaren gedaane onkosten, zoo veel verdienstelijkheid mogen hebben, dat zijn verzoek, door de billijkheid ge-ordent, niet geheel ijdel zal schijnen; - Dat de Suppliant nu reeds de aanmerkelijke summa van twaalf duizend Guldens besteedt heeft, om zijn drukkerij in een staat te brengen, welke nuttig voor het Algemeen, en voordeelig voor hem Zelven, zouden kunnen weezen, welke pogingen, der Suppliant thans geene andere gevolgen voorspellen, dan dat zijn Drukkerij, door gebrek aan genoegzaam werk naar maate de onkosten, lang zaamerhand zal vervallen, en gedeeltelijk zijn eigen ondergang bewerken.
Omme alle voor- en ommestaande reedenen wendt den Suppliant zig tot UEdel Groot Achtbaare met Eerbiedig verzoek,
Ten einde aan de Suppliant, zijne Erven, off rechtverkrijgende mag werden verleend en gegeeven Authorisatie boven alle anderen, en Privilegie Exclusief informa voor vijf en twintig achter een volgende Jaaren, ofte zoo veel langer ofte korter, als UEdel Groot Achtbaare zullen goed vinden om in de Colonie Surinaeme, Rivieren en Districten van dien eenig en alleenig te mogen drukken, alle ordonnantien, Bekendmakingen, Boeken, en wat meer onder welke benaminge ook, ter druk-persch zal voorkomen; en, Zo het Welbehagen van UEdel Groot Achtbaare onverhoopt niet mogte weezen, om in dit verzoek te treeden, als dan Imploreert de Suppliant ten einde er dusdanige maatregelen mogen werden genoomen, om het drukken in deeze Colonie zonder Expresse Authorisatie van UEdel Groot Achtbaare, tegen te gaan, als de alomme bekende Voorzienigheid van UEdel Groot Achtbaare zal nodig oordeelen.
Paramaribo den
26 Augustus 1786
[handtekening Poppelmann]